Innoveren tijdens
de COVID-19 pandemie

Partners aan het woord: The eNose Company, Demcon en Jeroen Bosch Ziekenhuis

COVID-19 kun je ‘ruiken’. Met een elektronische neus dan wel. The eNose Company traint zijn Aeonose met artificiële intelligentie om mensen straks gevalideerd te kunnen testen. “De validatiefase doen we samen met innovatieve ziekenhuizen als Jeroen Bosch, Isala en Medisch Spectrum Twente.” zegt CEO André Elands. “Coronaproof een concert bijwonen? Na een blaastest kan het straks wellicht weer.” 

Een berichtje op een nieuwssite trok de aandacht van Marion Fokkert, promovenda-onderzoeker van het Klinisch Chemisch Laboratorium bij ziekenhuis Isala in Zwolle. ”Het artikel ging over testen op COVID-19 met een digitale neus. Ik zag meteen een toepassing: jongeren testen voor de ingang van een café, muziekhal of stadion, om een veilig binnenklimaat te scheppen. Zo kunnen we de jeugd weer perspectief bieden in crisistijd.” Marion dacht meteen aan The eNose Company. Al sinds 2012 had ze bewondering voor de prestaties van het Zutphense techbedrijf, met als paradepaardje de Aeonose, die in luttele minuten ziektes detecteert als darm-, long-, en schildklierkanker. Marion twijfelde geen seconde en belde André. Het was oktober.

Weerstand alom
Op zondagochtend 16 maart om 10 uur kreeg André het ministerie van VWS aan de lijn, de coronacrisis was net uitgebroken. Of The eNose Company in allerijl de Aeonose wilde gaan trainen om COVID-19 te kunnen detecteren, dit wegens tekort aan goede testmethodes. The eNose Company stemde in. André zocht medewerking bij diverse ziekenhuizen, maar overal stuitte hij op weerstand. “Veel medisch specialisten geloven niet dat je COVID-19 kunt detecteren via de adem, en als ze horen dat de Aeonose werkt met artificiële intelligentie – via machine learning – dan zijn dat twee stappen te ver. Bovendien ontstond er vaak politieke onenigheid welke ziekenhuisafdeling verantwoordelijk zou zijn voor dit project.” 

Testen op medewerkers
De eerste doorbraak kwam uit onverwachte hoek, Innovatiechirurg professor Bouvy van Maastricht UMC was vertrouwd met de Aeonose voor schildklierkanker; zij opende de weg voor een eerste testfase. “We mochten alleen testen op ziekenhuismedewerkers”, vertelt André. “Maar we hadden meer testpersonen nodig om de neus beter te trainen. Bovendien ontbeerden we de expertise van medisch onderzoek specialisten ter ondersteuning. Weer liepen we vast. We besloten om niet langer te opereren onder VWS, we gingen zelf onze onderzoekspartners zoeken. Maar steeds kregen we nul op het rekest.” 

Credits en vertrouwen
De verlossing kwam uit Zwolle, het was oktober. Het telefoontje van Marion kwam als geroepen voor André. “Onze samenwerking stroomde meteen. Marion speelde al snel een cruciale rol als bruggenbouwer. Voortvarend maakte ze gebruik van haar netwerk in het ziekenhuiswezen. Het Jeroen Bosch Ziekenhuis – net als The eNose Company partner van Health Valley – was het eerste ziekenhuis dat hier volmondig aan mee werkte, tot op bestuursniveau. De samenwerking met Marion’s collega, klinisch chemicus professor Ron Kusters, is fantastisch. Hij kende The eNose Company al jaren, wij kregen zijn credits en vertrouwen om te gaan testen op ziekenhuismedewerkers. Een innovatie als deze valt of staat bij de kwaliteit van je netwerk en een mooie samenwerking.”     

Structuur en focus
“Niet lullen maar poetsen is de instelling van The eNose Company”, vertelt Marion. “En zo ben ik ook. Al snel vormden we een stuurgroep, samen met specialisten als klinisch epidemioloog Prof. Job van der Palen van Medisch Spectrum Twente / UTwente, klinisch chemicus Prof. Ron Kusters van Jeroen Bosch Ziekenhuis en klinisch chemicus Dr. Robbert Slingerland van Isala Klinieken. Ook andere ziekenhuizen uit ons netwerk – MCL Leeuwarden en MMC Veldhoven – haakten aan en een bedrijf.” André: “Als projectmanager hield Marion de vaart erin, meteen bij de eerste groepsmeeting presenteerde ze werkprotocollen, dat gaf structuur en focus.” Marion: “In een paar weken tijd hebben we bereikt wat onderzoeksgroepen normaal een jaar kost”. Het geheim? Marion lacht: “Positief drammen! Het enthousiasme spat van onze groep af.”   

Songfestival dankzij eNose?
Hoe meer ziekenhuizen en bedrijven zich aansluiten, hoe meer testpersonen, hoe beter de elektronische neus wordt getraind. Na validering kunnen volgens André uiteenlopende doelgroepen profiteren. “Allereerst hebben ziekenhuizen zelf baat. Immers, als ziekenhuismedewerkers dagelijks worden getest, dan zijn interne besmettingen verleden tijd. Zo blijft de zorgkracht op peil. Ook zou onze neus kunnen gaan fungeren in een teststraat. Bovendien, The eNose Company wordt thans benaderd door grote bedrijven als luchtvaartmaatschappijen en evenementenorganisatoren, de markt heeft grote belangstelling voor de COVID-19-test. Zo is het straks wellicht mogelijk dat een stadion volloopt met negatief geteste bezoekers, na onze ademtest. En stel je eens voor dat er een songfestival komt, en in de aftiteling staat: ‘Met dank aan The eNose Company?’ Als dat gebeurt, dan is onze missie helemaal geslaagd.”    

Beademingsapparatuur Demcon
Half maart klopte de overheid ook aan bij Health Valley partner Demcon, de coronacrisis was toen net uitgebarsten. Of Demcon’s dochter Macawi heel snel 500 beademingsapparaten kon leveren, voor het geval er in ziekenhuizen tekorten zouden ontstaan. Binnen een paar dagen was de offerte getekend. Macawi levert in principe alleen beademingsmodules. Maar voor deze opdracht nam Macawi de gehele productie in eigen hand. Drie ziekenhuizen participeerden in de ontwikkeling van het beademingsapparaat: Catharina Ziekenhuis, Isala Zwolle en Erasmus Medisch Centrum. Alle stakeholders zaten bovenop het ontwikkelproces. Al na twee weken moesten de eerste labtesten in het ziekenhuis gedaan worden, het was razendsnel schakelen. De gebruikersreacties waren positief, het product had een hoog gebruiksgemak, dat was cruciaal om er snel mee te kunnen werken. Een tiental apparaten staan nu in het Catharina Ziekenhuis, maar de overige apparaten zijn uiteindelijk niet gebruikt. Misschien maar gelukkig, de nood is niet groot genoeg geweest.

 The eNose Company

“Een innovatie als deze valt of staat bij de kwaliteit van je netwerk en een mooie samenwerking.”

 André Elands

Isala Klinieken

“In een paar weken tijd hebben we bereikt wat onderzoeksgroepen normaal een jaar kost.”

Marion Fokkert

Onze innovatiemanager

Dorine Pluimers

Wil je meer weten over deze partner(s) of het verhaal?

Neem contact op
Menu